Хроніка Варнянскай парафіі — як споведзь стагоддзяў

     У пажаўцелых аркушах, што дайшлі да нас праз віхуры часу, першае слова пра нашу парафію ўзнікае ў далёкім 1789 годзе (гэта толькі з тых дакументаў, якія мы маглі знайсці). Ні назвы святыні, ні апісання муроў — толькі сціплы подпіс: «парафія Варнянская, Ашмянскі дэканат». І побач — імя пробашча, ксяндза Міхала Станішэўскага, чалавека, чыя малітва, напэўна, яшчэ лунае над гэтымі палямі, як водгалас ранішняга звону.

     Да 1805 года крыніцы паўтараюць тое самае, быццам гісторыя стаіць на месцы. Але ў 1808‑м рука пісара занатоўвае: пробашч Міхал адышоў да Пана, і маёмасць яго была апісана. І быццам разам з ім знікае і сама парафія — у дакументах наступае маўчанне, цяжкое, як туман над вёскай.

     Толькі ў 1836 годзе зноў успыхвае згадка: у парафіі прызначаны куратар Антоні Слівоўскі. А ў старых рукапісах з пячаткамі сведчыцца пра капліцу, што яшчэ ў 1818 годзе маёнтак Варона, які належаў роду Чыжоў, перайшоў пад апеку Віленскай капітулы — па рашэнні гарадскога суда. Так нібыта сам Провід Божы перамяшчаў зямныя ўладанні, каб захаваць святыню.

     У 1866 годзе парафія ўжо ўваходзіць у Віленскую дыяцэзію. Час цяжкі, але жывы: 3490 вернікаў, капліца ў Вароне (назва капліцы не ўказана), і часовым адміністратарам парафіі ў Варнянах прызначаны Еранім Вертушынскі. Годам пазней запіс пацвярджаецца, а ў 1870‑м з’яўляецца новае імя — дэкан Бонавентура Войсят, францішканец, пасланы ў Варняны, каб сачыць за парадкам і даносіць у Дыяцэзію пра паводзіны адміністратара. Такі быў час — строгі, патрабавальны, але поўны веры.

     У 1875 годзе парафія ўжо налічвае 4192 душы. Дэкан — Ян Кантрымовіч, вікарый — Якаў Шылейка.  Запіс зроблены на старажытнарускай мове, бо да таго ўсе дакументы вяліся па-лацінску — быццам сама гісторыя перагортвае старонку.

     У 1882 годзе парафія квітнее: 7179 вернікаў, дэкан Міхал Глэмбоцкі, чалавек, народжаны ў 1834 годзе і пасвечаны ў 1857‑м. Побач з ім служыць вікарый Якаў Шылейка. У 1895‑м вікарыя ўжо не згадваюць, але колькасць вернікаў расце — 8014.

     На пачатку XX стагоддзя жыццё кіпіць: у 1903 годзе з’яўляецца малады вікарый Ігнацы Браніцкі, а парафія дасягае 9750 чалавек. У дакументах зноў па-лацінску ззяе капліца: Capella Woronae

     У 1905 годзе прыбывае новы пробашч і дзекан — Тадэвуш Загорскі. Побач з ім — вікарый Павел Аболевіч, які, паводле запісаў, прыбыў у парафію яшчэ да свайго пасвячэння. У 1906‑м з’яўляецца іншы вікарый — Мечыслаў Петжыкоўскі, і парафія ўжо налічвае 10350 вернікаў.

     У 1910 годзе пробашчам становіцца Юзаф Шалкоўскі. Але колькасць вернікаў пачынае змяншацца: 8949, а ў 1912‑м — толькі 4787. У тым жа годзе ў дадатку да даведніка ўзгадваецца, што капліца Варона  была некалі далучана да Гервятаў біскупам Янам, а капліца Дубнікі (на востраве ставоў), заснаваная Бжастоўскім, ужо не існуе. З'яўляюцца запісы пра святыню - Варняны — касцёл святога Юрыя Мучаніка, 4-га класа. заснаваны каля 1462 года Марынай Сангайла, мураваны ў 1769 годзе Марыянай Абрамовіч, перабудаваны ў 1903 годзе на сродкі парафіянаў і пробашча Міхала Глэбоцкага.

     У 1920 годзе парафію ўзначальвае Антоній Нянеўскі, чалавек маладога пакалення, рукапаложаны ў 1907‑м. Яму дапамагае вікарый Уладзіслаў Пільчыцкі. Парафія зноў расце — 6200 вернікаў.

     У 1930 годзе дэканам і пробашчам становіцца Ян-Уладзіслаў Сялевіч. Парафія мае ўжо дзве капліцы: святой Філамены ў Вароне і капліцу ў Дубніках (хоць раней паведамлялася, што яна ўжо не існуе). Вікарый Юліян Колб-Сялецкі служыць нядоўга, і ў 1933 годзе яго імя знікае з запісаў. Парафія налічвае 7450 вернікаў, але праз два гады — 6230.

     З 1935 года з’яўляецца катэхет Юзаф Прэйзер. У 1937‑м прыбывае Баляслаў Федаровіч, кіраўнік касцёльнай школы, а катэхетам становіцца Ян Ромель. У капліцы Варона служыць адміністратар Ігнацы Кардыс з Магілёўскай епархіі. Парафія зноў расце — 6493, а потым 6623 вернікі. Вікарый Адам Бараноўскі, рукапаложаны ў 1912‑м, служыць з адданасцю.

     І вось — 1939 год. Апошні запіс. Нібыта рука гісторыі спынілася перад вялікай бурай, якая накрыла Еўропу. Але ў сэрцах людзей, у камянях касцёла, у малітвах, што ўзносіліся да неба, працягвала жыць тое, што не знішчае ні час, ні войны: вера.

*^{Азнаямленне з гістарычнымі звесткамі, іх пераклад і фіксацыя выкананы адміністрацыяй сайта.}